«عقاب» پنجه در پنجه «اژدها»/ خطر سردی روابط بین چین و امریکا

Posted by

دغدغه‌ها و نگرانی‌های افتتاح باغ کتاب

نزدیک شدن ناو جنگی نیروی دریایی امریکا به یکی از جزایر متعلق به چین در دریای جنوبی که روز یکشنبه در ادامه سلسله اقدامات تحریک‌آمیز واشنگتن علیه پکن رخ داد، به نظر می‌رسد روابط دو قدرت اقتصادی برتر جهان را وارد فاز تازه‌ای از تنش‌ها کند زیرا مقامات چین بشدت به این «تجاوز ارضی» امریکا واکنش نشان داده، آن را نقض آشکار قوانین بین‌المللی دانسته و با ارسال یادداشت اعتراضی به کاخ سفید، نسبت به پیامدهای چنین تحرکاتی هشدار داده‌اند.به گزارش روزنامه انگلیسی گاردین، اگرچه امریکا هدف نزدیک شدن ناو جنگی «یو اس اس استتهم» به کمتر از 19 کیلومتری جزیره «ترایتون» از مجمع الجزایر پاراسل (جزایر مورد مناقشه بین چین و ویتنام) را «نمایش آزادی کشتیرانی در آب‌های دریای جنوبی چین» اعلام کرده است اما مقامات پکن این بهانه را نپذیرفته‌اند و «لو کانگ»، سخنگوی وزارت امور خارجه چین این اقدام امریکا را تحریک‌آمیز خوانده و تأکید کرده است، امریکا باید بسرعت به چنین اقدامات تحریک‌آمیزی که تمامیت ارضی چین و امنیت این کشور را نقض می‌کند، پایان دهد.

به گزارش روزنامه ایران، وی همچنین بر به کارگیری همه ابزارهای لازم برای دفاع از تمامیت ارضی و حاکمیت ملی کشورش تأکید کرده و گفته است، امریکا با این کار درصدد بر هم زدن توازن منطقه به دلخواه خود است و چین برای هر سناریویی آمادگی دارد.

تداوم اقدامات تحریک آمیز
از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ به‌عنوان رئیس جمهوری امریکا، این دومین بار است که یک ناو جنگی امریکایی وارد حریم آبی چین در دریای جنوبی می‌شود اما آنچه اتفاق روز یکشنبه را حائز اهمیت‌تر کرده، توالی زمانی سلسله اقدامات تحریک‌آمیز امریکا علیه چین در فاصله پنجشنبه گذشته تا یکشنبه گذشته (ظرف 4 روز) است. روز پنجشنبه در حالی که چینی‌ها مشغول برگزاری جشن‌های مربوط به بیستمین سالگرد بازگشت هنگ‌کنگ به چین بودند، کاخ سفید از توافقنامه فروش 1.3 میلیارد دلار سلاح امریکایی به تایوان خبر داد و خشم پکن را برانگیخت زیرا چین، تایوان را یک استان شورشی متعلق به خود می‌داند. در نخستین روزهای ریاست جمهوری ترامپ نیز گفت‌و‌گوی تلفنی رئیس جمهوری امریکا با رئیس تایوان اصلاً به مذاق مقامات چین خوش نیامده بود و از امریکا درخواست کرده بودند به سیاست «چین واحد» پایبند بماند. اقدام تحریک‌آمیز دولت ترامپ در روز پنجشنبه به فروش سلاح به تایوان نیز محدود نشد و همان روز وزارت دارایی امریکا تحریم‌هایی را علیه بانک‌های چینی و به بهانه پولشویی برای کره شمالی وضع کرد که این اقدام نیز موجب خشم دولت پکن شد. امریکا همچنین در روز پنجشنبه در سومین اقدام تحریک‌آمیز علیه چین نسبت به نقض آزادی مردم هنگ کنگ توسط دولت پکن ابراز نگرانی کرد. دو روز قبل از آن نیز (سه‌شنبه گذشته)  وزارت خارجه امریکا چین را در فهرست خطرناک‌ترین کشورها در زمینه قاچاق انسان قرار داده بود.

خطر سردی روابط بین چین و امریکا
بنا بر گزارش گاردین، بی‌تردید تمام این اقدامات تحریک‌آمیز که در نهایت به «تجاوز ارضی» ناو امریکایی در دریای جنوبی چین انجامید، باعث می‌شود روابط پکن – واشنگتن که در ماه آوریل با سفر شی جین پینگ، رئیس جمهوری چین به امریکا و ملاقات او با ترامپ در ایالت فلوریدا احیا شده بود، بار دیگر به سردی گراید. در ماه آوریل ترامپ درباره دیدارش با شی جین پینگ گفته بود، دیدار چهره به چهره ما به ایجاد یک رابطه «برجسته» بین دو کشور کمک کرد. در ماه مه نیز توافق صادرات گاز طبیعی و گوشت گاو امریکا به چین حکایت از روابط خوب دو کشور داشت. تقدیر ترامپ از تلاش‌های چین در تحت فشار قرار دادن کره شمالی برای متوقف کردن برنامه‌های هسته‌ای و موشکی‌اش نیز نشانه دیگری از صاف بودن آسمان روابط دو ابرقدرت اقتصادی جهان بود اما به نظر می‌رسد، زمانی که تلاش‌های چین برای تحت فشار قرار دادن کره شمالی نتیجه نداد و پیونگ یانگ با نقض قوانین شورای امنیت سازمان ملل بار دیگر به آزمایش‌های موشکی جدید دست زد، رئیس جمهوری امریکا نیز ناامیدی خود از چین را با برداشتن این گام‌های تحریک‌آمیز نشان داد. ترامپ در روز 20 ژوئن در یک پیام توئیتری نوشته بود: «تلاش‌ها [ی چین] کارگر نیفتاد اما حداقل من می‌دانم که چین تلاش کرد.»

روز یکشنبه گذشته نیز که ناو جنگی امریکا با نزدیک شدن به جزیره تحت کنترل چین خشم پکن را برانگیخت، قرار بود ترامپ به صورت تلفنی با شی جین پینگ گفت‌و‌گو کند. البته 45 دقیقه قبل از این گفت‌و‌گو، ترامپ با شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن و متحد خود گفت‌و‌گو کرده بود. اگرچه جزئیات گفت‌و‌گوی تلفنی ترامپ و شی جین پینگ در اختیار رسانه‌ها قرار نگرفت و تنها به دو محور اساسی این گفت‌و‌گوها که مسأله «چین واحد» و کره شمالی بود، اشاره شد اما احتمال می‌رود مقام چینی نارضایتی خود را از اقدامات تحریک‌آمیز امریکا بویژه ورود ناو امریکایی به حریم ارضی کشورش به زبان آورده باشد. چین همواره از امریکا خواسته است به جای ایجاد مشکل، در مسیر کمک به صلح و امنیت و احترام بحق حاکمیت کشورها حرکت کرده و به انرژی‌های مثبت برای حل و فصل اختلافات بیفزاید. یکی دیگر از نگرانی‌های چین استقرار سامانه دفاع موشکی تاد امریکا در کره جنوبی است.

در این راستا شی جین پینگ پیش از سفر به مسکو در مصاحبه با آژانس خبری «تاس» و «روسیسکیا گازتا» گفت: استقرار این سامانه دفاع موشکی در کره جنوبی هیچ کمکی به خلع سلاح اتمی کره شمالی نمی‌کند و تنها یک خطر جدی برای امنیت استراتژیک تمامی کشورهای منطقه از جمله روسیه و چین است. این اقدام نه تنها به حفظ ثبات و صلح در منطقه کمکی نمی‌کند بلکه باعث دامن زدن بیشتر به تنش‌ها می‌شود.

دغدغه‌ها و نگرانی‌های افتتاح باغ کتاب